In een wereld waarin werk en privé steeds meer door elkaar lopen, wordt het steeds moeilijker om echt tot rust te komen. De constante stroom van e-mails, berichten en meldingen zorgt ervoor dat veel mensen het gevoel hebben altijd ‘aan’ te moeten staan.

Tijdens mijn studie voor de Grotius Specialisatieopleiding Arbeidsrecht kwam ik opnieuw in aanraking met een onderwerp dat mij zowel als jurist als coach raakt: het recht om buiten werktijd onbereikbaar te zijn. Terwijl ik casussen bestudeerde over burn-out en werkgeversaansprakelijkheid, las ik over wetgeving in verschillende landen die werknemers beschermt tegen voortdurende bereikbaarheid.

Voor mij voelde dat als een bijzondere vorm van synchroniciteit: precies op het moment dat ik me verdiepte in werkstress en herstel, kwam dit onderwerp opnieuw op mijn pad.

Wat betekent het recht om onbereikbaar te zijn?

Het recht om onbereikbaar te zijn – ook wel het right to disconnect genoemd – betekent dat werknemers buiten werktijd niet verplicht zijn om te reageren op werkgerelateerde berichten of telefoontjes.

Door thuiswerken en digitale technologie zijn de grenzen tussen werk en privé steeds verder vervaagd. Hierdoor ervaren veel mensen het gevoel dat ze altijd beschikbaar moeten zijn.

Verschillende landen hebben daarom al wetgeving ingevoerd, waaronder:

• Frankrijk
• Spanje
• België

Deze wetten beschermen werknemers tegen structurele overbelasting door constante bereikbaarheid.

In Nederland bestaat nog geen specifieke wet, maar het onderwerp krijgt steeds meer aandacht. In april 2024 startte de Europese Commissie bijvoorbeeld een consultatie over telewerken en het recht om onbereikbaar te zijn.

De gevolgen van altijd ‘aan’ staan

Wanneer medewerkers voortdurend bereikbaar moeten zijn, kan dat een grote impact hebben op hun gezondheid en welzijn.

Fysieke gevolgen

• verhoogde stressniveaus
• slaapproblemen
• verminderde energie

Mentale gevolgen

• chronische stress
• burn-outklachten
• moeite om werk los te laten

Sociale gevolgen

• minder tijd voor gezin en relaties
• minder ruimte voor ontspanning
• verminderde levenskwaliteit

Vooral mensen die gevoelig zijn voor prikkels of een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben, lopen extra risico.

Wat kunnen werkgevers doen?

Hoewel er nog geen specifieke wet bestaat, verplicht de Arbowet werkgevers om psychosociale arbeidsbelasting – zoals werkstress – te voorkomen.

Werkgevers kunnen daarom al veel doen om een gezonde werk-privébalans te ondersteunen.

Maak duidelijke afspraken

Leg vast wanneer medewerkers wel en niet bereikbaar hoeven te zijn. Duidelijke verwachtingen voorkomen stress en misverstanden.

Respecteer rusttijden

Stimuleer medewerkers om na werktijd niet te reageren op berichten of e-mails.

Bied flexibiliteit

Flexibele werktijden kunnen helpen om werk beter te combineren met privéverantwoordelijkheden.

Creëer een open cultuur

Zorg dat medewerkers werkdruk en mentale gezondheid bespreekbaar durven te maken.

Investeer in vitaliteit

Trainingen zoals mindfulness, stressmanagement of lichaamsgerichte coaching kunnen medewerkers helpen om beter met werkdruk om te gaan.

Hoe mindful movement helpt om echt ‘uit’ te staan

Zelf heb ik ervaren hoe moeilijk het kan zijn om na een burn-out weer balans te vinden. Juist daarom geloof ik sterk in het belang van bewuste beweging en lichaamsgericht werken.

Methoden zoals:

• Mindful Movement
• Mindful Run & Walk
• Body Mind Release

helpen om letterlijk en figuurlijk uit het hoofd te komen en weer contact te maken met het lichaam.

Door te bewegen met aandacht ontstaat er ruimte voor herstel, ontspanning en mentale veerkracht.

Werkgevers én medewerkers hebben een rol

Een gezonde werkcultuur ontstaat wanneer zowel werkgevers als medewerkers verantwoordelijkheid nemen.

Werkgevers kunnen beleid ontwikkelen dat rust en herstel ondersteunt. Medewerkers kunnen leren beter te luisteren naar hun grenzen en signalen van hun lichaam.

Wanneer die twee samenkomen, ontstaat een werkomgeving waarin mensen niet alleen productief zijn, maar ook gezond en duurzaam inzetbaar blijven.

Naar een werkcultuur waarin ‘uit’ staan mag

Het recht om onbereikbaar te zijn raakt aan een groter thema: hoe we omgaan met werk, rust en menselijke grenzen.

Door bewust aandacht te geven aan werkdruk, herstel en balans kunnen we bouwen aan een gezondere manier van werken.

Wil je werken aan meer balans?

Merk je dat werkdruk of stress een grote rol speelt in je leven of organisatie?

In mijn praktijk combineer ik mijn achtergrond in arbeidsrecht en persoonlijke ontwikkeling met methoden zoals Mindful Movement en Body Mind Release. Daarmee help ik zowel organisaties als individuen om weer meer balans en veerkracht te vinden.

Meer informatie vind je op
www.flowrecht.com